Dzienniczek pojęć

Elementy Systemu Sygnalizacji Pożaru (SSP)

Centrala Sygnalizacji Pożarowej (CSP)

CSP to centralny element systemu SSP. Zasila czujki pożarowe, odbiera od nich sygnały i w razie wykrycia zagrożenia:

• uruchamia odpowiedni alarm,
• przekazuje sygnał do straży pożarnej lub urządzeń przeciwpożarowych,
• kontroluje sprawność całej instalacji w sposób automatyczny.

Elementy składowe SSP

Urządzenia wchodzące w skład SSP są objęte zakresem norm serii EN 54 i pełnią różne funkcje detekcyjne oraz sterujące:

Rodzaje czujek pożarowych:

• Czujka adresowalna – przypisywana do konkretnego adresu w systemie.
• Czujka analogowa – przekazuje wartość wykrywanego zjawiska jako sygnał analogowy lub cyfrowy.
• Czujka autonomiczna dymu – zawiera czujnik, zasilanie i sygnalizator w jednej obudowie; stosowana głównie w mieszkaniach.
• Czujka ciepła – reaguje na podwyższoną temperaturę, jej szybki wzrost lub różnice temperatur.
• Czujka ciepła liniowa – wykrywa ciepło wzdłuż przewodzonej linii detekcyjnej.
• Czujka dualna (dwusystemowa) – analizuje dwa niezależne zjawiska, przetwarzane i oceniane wspólnie.
• Czujka dymu – reaguje na produkty spalania i/lub pirolizy (aerozole).
• Czujka dymu jonizacyjna – wykrywa zmiany w prądzie jonizacji w komorze jonizacyjnej.
• Czujka dymu liniowa – wykorzystuje tłumienie lub zmianę wiązki światła (nadajnik, odbiornik, reflektor).
• Czujka dymu optyczna – reaguje na zmiany absorpcji lub rozpraszania promieniowania (IR, UV, widzialne).
• Czujka zasysająca (ASD) – zasysa powietrze i aerozole do komory detekcyjnej za pomocą wentylatora lub pompy.
• Czujka gazu – wykrywa gazowe produkty spalania lub rozkładu termicznego.
• Czujka konwencjonalna – dwustanowa, nie adresowalna czujka.
• Czujka nadmiarowa – uruchamia alarm po przekroczeniu określonej wartości przez dłuższy czas.
• Czujka płomienia – reaguje na promieniowanie emitowane przez płomienie.
• Czujka punktowa – wykrywa zjawiska w określonym punkcie.
• Czujka wielodetektorowa (wielosensorowa) – wyposażona w więcej niż jeden sensor.

Urządzenia i komponenty systemu

• Gniazdo – element montowany na suficie lub ścianie, umożliwiający połączenie czujki z linią dozorową.
• Ręczny ostrzegacz pożarowy (ROP) – urządzenie do ręcznego wywoływania alarmu pożarowego:
  • Typ A – uruchamiany bezpośrednio po zbiciu szybki,
  • Typ B – uruchamiany pośrednio, poprzez wciśnięcie przycisku po zbiciu szybki.
• Sygnalizatory:
  • Akustyczny – generuje sygnał dźwiękowy alarmowy,
  • Optyczny – emituje błyskające światło informujące o zagrożeniu,
  • Akustyczny pożarowy – dedykowany do ogłaszania alarmu pożarowego,
  • Wskaźnik zadziałania (optyczny) – informuje o zadziałaniu czujki zainstalowanej w niewidocznym miejscu.

Elementy instalacji wentylacyjnej i zabezpieczającej

• Klapa dymowa – montowana w dachu lub stropodachu, otwierana automatycznie lub ręcznie w celu usunięcia dymu i gorących gazów.
• Klapa odcinająca – zamknięcie w przewodzie wentylacyjnym, przerywające przepływ medium.
• Klapa przeciwpożarowa odcinająca – zapobiega rozprzestrzenianiu się ognia i dymu przez kanały wentylacyjne.
• Kurtyna dymowa – lekka, niepalna przegroda ograniczająca poziome rozprzestrzenianie się dymu.
• Kurtyna przeciwpożarowa – ruchoma przegroda zamykająca otwory budowlane, ograniczająca rozprzestrzenianie się pożaru.

Elementy sterujące i komunikacyjne

• Element sterujący – adresowalny komponent systemu SSP, przeznaczony do sterowania sygnalizatorami alarmowymi oraz przeciwpożarowymi urządzeniami zabezpieczającymi.
• Element wejścia – odbiera informacje z urządzeń zewnętrznych, które nie są częścią SSP (np. automatyczne urządzenia zabezpieczające); nie wysyła informacji zwrotnych.
• Element wyjścia – wysyła informacje do urządzeń zewnętrznych, bez możliwości ich odbierania.
• Element wejścia/wyjścia – umożliwia zarówno odbieranie, jak i wysyłanie informacji do urządzeń spoza SSP.

Linie transmisji w SSP

• Linia dozorowa – łączy czujki z centralą SSP; może być:
  • Promieniowa – kończy się na ostatnim elemencie, przerwa eliminuje dalsze działanie,
  • Pętlowa – początek i koniec podłączone do centrali, zwiększa niezawodność,
  • Adresowalna – umożliwia podłączenie czujek z przypisanym adresem.
• Linia boczna – kontrolowana elektrycznie, tworzona przez adapter wejściowy.
• Linia kontrolna – tor transmisji dla zestyków kontrolnych urządzeń zewnętrznych.
• Linia sterująca – tor transmisji dla urządzeń sterowanych przez centralę SSP.

Pozostałe pojęcia techniczne

• Matryca sterowań – tabela projektowa przypisująca elementy sterujące do urządzeń zewnętrznych, zgodnie ze scenariuszem pożarowym.
• Scenariusz pożarowy – opis sekwencji zdarzeń podczas pożaru, uwzględniający specyfikę strefy pożarowej lub dymowej.
• Przeciwpożarowy wyłącznik prądu (PWP) – rozłącznik odcinający zasilanie budynku z wyjątkiem obwodów niezbędnych podczas pożaru.
• Stałe urządzenie gaśnicze (SUG) – instalacja gaśnicza trwale połączona z obiektem, uruchamiana ręcznie lub automatycznie.

Strefy w obiekcie

• Strefa dozorowa – obszar objęty działaniem czujek, z przypisaną sygnalizacją w centrali.
• Strefa pożarowa – wydzielona część obiektu, ograniczająca rozprzestrzenianie się pożaru.
• Strefa zagrożenia wybuchem – przestrzeń, w której może wystąpić mieszanina substancji palnych i utleniających w zakresie wybuchowości.